Op 19 juni 2008 viel het Huis der Gezinnen/Maison des Familles met haar taalstimuleringsproject Amodoe, in de prijzen en mocht het het Gouden Ketje voor een kleurrijk Brussel in ontvangst nemen. Dit jaarlijks evenement gaat uit van de Vlaamse Gemeenschapscommissie en heeft tot doel baanbrekende initiatieven te honoreren. In 2008 was het centrale thema ‘de kracht van de verandering’ en het Huis der Gezinnen heeft willen aantonen dat verandering tot stand komt door concrete en ietwat gedurfde acties op te zetten. Acties die een antwoord bieden en inspelen op de noden van kansarme gezinnen die elke dag opnieuw hun weg zoeken en vinden binnen de complexe, meertalige, Brusselse context.

Wat doet het Huis der Gezinnen?

Zoals de naam al voor een stuk aangeeft, staat dit huis open voor aanstaande ouders en gezinnen met kinderen van 0 tot en met 8 jaar en meer bepaald voor kansarme allochtone en autochtone families in Kuregem, Anderlecht. Aan hen biedt de organisatie preventieve, cultuursensitieve gezinsondersteuning. Binnen deze gezinsondersteuning staat het vergroten van de ontwikkelingskansen van de kinderen en het bevorderen van de ouder–kind relatie centraal. Werken aan deze band heeft ook een effect op de relatie van het kind tot z’n ruimere leefomgeving (kinderdagverblijf, school, buitenschoolse,..). Onze kernactiviteiten omvatten: onthaal, individuele ondersteuning en verschillende groepswerkingen.

Op het onthaal kunnen ouders terecht met praktische, opvoedkundige vragen. Kan de vraag niet onmiddellijk beantwoord worden dan wordt het gezin of doorverwezen naar de meest aangewezen dienst of kan er samen met hen via individuele ondersteuning een kortdurend traject opgezet worden.

Bij de groepsgerichte activiteiten ligt het accent op ervaringsuitwisseling tussen de ouders, het bevorderen van de sociale contacten en het doorbreken van het isolement waarin veel gezinnen zich bevinden. Aan de kinderen biedt het een speel- en ontdekkingsruimte, waar ze kennis kunnen maken met andere kinderen en leren samenspelen.

Ze vertrekken elk vanuit een specifieke invalshoek:
-groepswerking gezinsondersteuning (voor aanstaande ouders en gezinnen met kinderen tot 3 jaar): nadruk op opvoedingsondersteuning en ontwikkelingstimulering
-themagroepen: nadruk op opvoedingsondersteuning
-groepswerking taalstimulering Amodoe: nadruk op taalstimulering en communicatie binnen een meertalige context
-het (OP)voedingsproject Lekker en Gezond: een zesdelige vormingsreeks waarbij een combinatie van voeding- en opvoedingsvoorlichting centraal staat; hieraan gekoppeld is er het maandelijks Terugkommoment.

Belangrijk is dat ouders altijd samen met hun kind(eren) naar de groepswerkingen komen. Het zijn in hoofdzaak mama’s die deelnemen aan de activiteiten maar zo nu en dan komt er ook een papa of een grootmoeder naar onze werking. De groepswerkingen gaan door in de groepsruimtes van het Huis der Gezinnen, deze zijn vrij toegankelijk, deelname is gratis en gezinnen komen wanneer ze tijd hebben en de nood voelen.

Gedurende het voorbije werkingsjaar werden er 165 verschillende gezinnen bereikt van 18 verschillende origines. Heel wat gezinnen maken gebruik van de verschillende diensten en in 2008 was een toenemend aantal ouders die op regelmatige basis naar de werking kwamen. Bovendien is onze doelgroep zeer divers te noemen: bijna al onze gezinnen zijn allochtoon, maar binnen deze allochtone groep is er heel wat verscheidenheid en dit qua origine, arbeidssituatie, opleidingsniveau, mate van sociaal netwerk, gezinssamenstelling, verblijfsstatuut, migratiegeschiedenis, enz.

De meeste gezinnen leven (gedeeltelijk) van een vervangingsinkomen en bevinden zich in een precaire woonsituatie. Ze leiden een onregelmatig leven met weinig stabiliteit. Meestal zijn er ook psychologische problemen aanwezig door trauma’s en scheiding met het thuisland/familie. We merken veel gezondheidsproblemen op bij onze doelgroep en de meesten hebben een beperkt sociaal netwerk. Specifieke doelgroepen die we bereiken zijn ‘geïsoleerde’ moeders, nieuwkomers, importbruiden (uit Marokko en Turkije) en mensen zonder papieren (vooral zwart-Afrikanen).

Ons doel is en blijft om binnen onze werking een zo ruim mogelijk publiek aan te spreken en ons niet toe te spitsen op specifieke migrantengroepen. Een opzet waar we mooi in slagen: de groepssamenstelling is een weerspiegeling van de verschillende migrantengroepen woonachtig in de wijk Kuregem en daarbuiten.

Wie?

Het multidisciplinair team bestaat uit drie groepswerksters: een sociaal agoge, een opvoedster – creatief agoge en een logopediste (deze laatste wordt via onze partnerorganisatie ingezet); twee intercultureel bemiddelaarsters: een van Turkse en een van Berbers/ Marokkaanse origine; en een coördinatrice (filologe – Arabistiek). Daarnaast doet het team ook een beroep op vrijwilligsters voor bijv. de kinderopvang tijdens het voedingsproject en de themagroepen en voor de ontvangst van de ouders en het meten en wegen van de jonge kinderen op het consultatiebureau.

Wat?

Het project Huis der Gezinnen/Maison des Familles is in 2001 van start gegaan krijgt vorm door het samenwerkingsverband tussen het Centrum Etnische Minderheden en Gezondheid vzw en het bicommunautair, gemeentelijk Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg L’Eté – de Zomer. Dit initiatief  is ondertussen van een project uitgegroeid tot een volwaardige werking die in 2005 door Kind en Gezin erkend werd als inloopteam (integraal laagdrempelig opvoedingsondersteuningspunt). Daarnaast wordt het ook gesteund door de Vlaamse Gemeenschapscommissie Welzijn en Gezondheid en is de werking nauw verbonden met de gemeente Anderlecht enerzijds door het huis dat ze de vzw (gratis) ter beschikking stelt en anderzijds als organiserend bestuur van het consultatiebureau voor het Jonge Kind.

Het Huis der Gezinnen hecht veel belang aan samenwerking met partnerorganisaties en het gezamenlijk opzetten van initiatieven. Er wordt nauw samengewerkt met de consultatiebureaus van K&G en ONE, met het kinderdagverblijf Elmer zuid, de speelotheek Walala, de buitenschoolse kinderopvang KIK, Beeldenstorm, Schoolopbouwwerk, het CLB en de Ned.-talige alsook Fr.-talige scholen in de buurt.

Na alle voor- en nadelen grondig overwogen te hebben en rekening houdend met de ‘Brusselse realiteit’ en de regel die we ook hanteren in onze andere groepswerkingen nl dat ‘iedereen, ongeacht taal en achtergrond’ welkom is, ging in september 2007 de tweetalige groep van start. Zowel ouders met kinderen die nog niet school lopen als kinderen in het Franstalig én Nederlandstalig onderwijs zijn welkom.

En zo geschiedde,… Amodou, dat staat voor ‘à mots doux’ oftewel ‘zachte woordjes’ werd omgetoverd tot Amodoe met de ‘doe’ van ‘doen’, m.a.w. al doende talig bezig zijn. Van dan af werd de groep geleid door de Frans- en Nederlandstalige groepswerksters.

De basisprincipes van waaruit we vertrekken, zijn deze die ook gehanteerd worden bij een tweetalige opvoeding nl de één persoon- één taalstrategie uit en de één-persoon/situatie-één-taalstrategie. Er wordt nu bewust 1 van de schooltalen (NL of FR) met de kinderen gepraat m.a.w. tijdens de groepswerking worden de schoolgaande kinderen door de begeleidsters consequent in hun schooltaal aangesproken. De Fr.-talige groepswerkster spreekt de kinderen die naar een Fr.-talige school gaan, aan in het Frans, idem voor de Nederlandstalige groepswerkster. Zo linken de kinderen hun schooltaal aan 1 persoon en weten ze tot wie ze zich moeten richten. Niet schoolgaande kinderen worden in de schooltaal van broer/zus aangesproken OF afhankelijk van de voorkeur van de ouders (dit wordt hen op voorhand gevraagd) in een andere taal. Ouders worden nog steeds meertalig aangesproken dit betekent dat de Nederlandstalige begeleidster met hen bijv. wel Frans praat.

Ondertussen is het zo dat bijna 10% van de kinderen die naar de groepswerking komen, enkel Nederlands kennen via en spreken op school. Als ze naar Amodoe komen krijgen ze de kans om Nederlands te praten buiten de schoolmuren en in een speelse context. Ze ervaren dat Nederlands niet enkel en alleen een ‘schooltaal’ is maar ook een taal waarmee je je kan vermaken en pret beleven; ze worden uitgenodigd om met taal te spelen en talig te spelen in een leuke setting. Het is ook een  manier om de ouders te ondersteunen in hun school - en taalkeuze.